Onderdeel van Modellen en methoden door de lens van HSP
Modellen & methoden
Hoe Progressive Mental Alignment™ kan worden begrepen als mogelijke update-modaliteit voor oude angstreacties, associatieve triggers en gegeneraliseerde voorspellingen.
Sommige triggers lijken niet logisch. Een roundabout, een kleur, een uniform, een geur of een situatie kan activatie oproepen zonder dat bewust duidelijk is waarom.
Binnen HSP kan dit worden begrepen als een oude beschermingsvoorspelling die wordt geactiveerd door overeenkomst. PMA kan één mogelijke route zijn om zo’n oude angstkoppeling te helpen updaten.
Update-route
Human System Protocol™ brengt zichtbaar in kaart hoe gedrag ontstaat uit input, interpretatie, operationele regels, activatie, resource allocatie, capaciteit en feedback.
PMA, Progressive Mental Alignment™, kan binnen die kaart worden begrepen als één mogelijke update-modaliteit wanneer oude angstreacties of beschermingsvoorspellingen actief blijven, ook wanneer de huidige situatie logisch gezien niet gevaarlijk is.
HSP is daarbij het framework. PMA is niet HSP zelf, maar kan een mogelijke route zijn om een specifieke laag van het systeem te helpen updaten.
Niet-specifieke triggers
Soms wordt iemand geactiveerd door iets wat op het eerste gezicht weinig met de huidige situatie te maken heeft.
Het bewuste denken kan dan zeggen: “Dit slaat nergens op.”
Binnen HSP stellen we een andere vraag:
Welke overeenkomst herkent het systeem, en welke voorspelling wordt daardoor geactiveerd?
Associatieve activatie
Een zichtbare trigger is niet altijd de werkelijke oorzaak van de reactie.
Soms is de trigger alleen de overeenkomst die een oudere voorspelling activeert.
Daardoor kan een neutrale situatie toch een sterke reactie oproepen.
Het systeem reageert dan niet alleen op wat er nu gebeurt, maar op wat dit lijkt te betekenen.
PMA-perspectief
In PMA-taal kunnen sommige triggers worden begrepen als angstreacties die losgekoppeld zijn geraakt van de oorspronkelijke ervaring.
De exacte oorspronkelijke situatie hoeft dan niet meer aanwezig te zijn.
Een overeenkomst kan genoeg zijn om dezelfde beschermingsreactie opnieuw te activeren.
HSP kan dit beschrijven als een oude beschermingsvoorspelling die door overeenkomst opnieuw wordt geactiveerd.
Generalisatie
Een trigger kan in de loop van de tijd breder worden.
Het systeem reageert dan niet alleen op een exacte overeenkomst, maar ook op vergelijkbare signalen, symbolen, contexten of gevoelens.
Bijvoorbeeld:
Het systeem doet dit niet omdat het irrationeel is, maar omdat bescherming vaak liever te veel dan te weinig detecteert.
Inzicht versus update
Iemand kan bewust begrijpen dat de huidige situatie niet gevaarlijk is, terwijl het systeem toch reageert alsof er gevaar is.
Dat is het verschil tussen inzicht en systeemupdate.
Bijvoorbeeld:
Ik weet dat dit uniform mij nu niets aandoet, maar mijn lichaam reageert alsof ik moet oppassen.
In dat geval is het systeem niet alleen op zoek naar uitleg. Het heeft mogelijk een update nodig in de oude angstkoppeling of beschermingsvoorspelling.
Systeemlaag
PMA kan binnen HSP vooral passend zijn wanneer de actieve beperking lijkt te zitten in een oude angstkoppeling, associatieve trigger of gegeneraliseerde voorspelling.
Dat is iets anders dan een gewone gedachte waar je gemakkelijk bij kunt.
Het systeem reageert dan sneller dan het bewuste denken kan verklaren.
In zulke gevallen kan PMA één mogelijke route zijn om de oude koppeling te onderzoeken en te helpen updaten.
Afbakening
PMA is niet hetzelfde als HSP.
HSP blijft de kaart van het systeem. PMA is een mogelijke route binnen of naast die kaart.
Daarom is het belangrijk om PMA niet te presenteren als:
De precieze vraag blijft steeds:
Welke laag is actief, en welke vorm van update past bij dit systeem op dit moment?
Voorbeeld
Stel dat iemand sterk reageert op uniformen.
De huidige situatie is misschien veilig. Toch kan het systeem iets anders voorspellen.
De trigger is dan niet alleen het uniform.
Het uniform activeert een systeemvoorspelling over autoriteit, controle, gevaar of machteloosheid.
HSP helpt dit zichtbaar maken. PMA kan mogelijk helpen om de oude koppeling zelf te onderzoeken en te updaten.
Contexttrigger
Een rotonde kan ook een trigger zijn, niet omdat een rotonde op zichzelf gevaarlijk is, maar omdat het systeem een bepaalde context herkent.
De rotonde activeert dan mogelijk een bredere voorspelling:
Ik moet snel kiezen, anders gaat het mis.
HSP maakt de systeemlogica zichtbaar. PMA kan relevant zijn wanneer deze reactie gekoppeld blijkt aan een oude angstrespons die door vergelijkbare situaties wordt geactiveerd.
Indicaties
PMA kan mogelijk behulpzaam zijn wanneer iemand herkent:
In HSP-taal wijst dat mogelijk op een oude associatieve activatie of gegeneraliseerde beschermingsvoorspelling.
Dan kan PMA één van de mogelijke update-routes zijn.
Veiligheid
Niet elk systeem is meteen beschikbaar voor diepere updateprocessen.
Wanneer activatie zeer hoog is, capaciteit laag is of iemand snel overspoeld raakt, kan eerst stabilisatie nodig zijn.
HSP blijft hier nuchter:
De juiste route is niet de meest indrukwekkende route, maar de route die het systeem veilig kan verwerken.
Modaliteiten
PMA is één mogelijke route naast andere vormen van veranderwerk.
Binnen HSP kunnen verschillende update-routes passen bij verschillende systeemlagen.
HSP kiest niet vooraf één methode. HSP helpt bepalen welke systeemlaag aandacht vraagt.
Samenvatting
PMA past binnen HSP wanneer het wordt begrepen als mogelijke update-route voor oude angstreacties die door overeenkomst, associatie of generalisatie opnieuw worden geactiveerd.
De waarde van HSP is dat het eerst de systeemlaag zichtbaar maakt.
De waarde van PMA kan zijn dat het helpt werken met een angstkoppeling die niet alleen via bewust inzicht verandert.
HSP brengt het systeem in kaart. PMA kan één mogelijke route zijn om een oude beschermingsvoorspelling te helpen updaten.